Kogo w Polsce obowiązuje dostępność cyfrowa strony? Firmy, NGO i podmioty publiczne

Nie każda organizacja podlega tym samym wymaganiom dostępności cyfrowej. Gmina ma inne obowiązki niż mała firma z prostą stroną informacyjną. Sklep sprzedający konsumentom trzeba ocenić inaczej niż serwis działający wyłącznie w obszarze relacji B2B. Fundacja może podlegać przepisom ze względu na rodzaj działalności, sposób finansowania albo umowę na realizację zadania publicznego. Objaśniamy!

Na pytanie „czy nasza strona musi być dostępna?” nie ma jednej odpowiedzi dla całej branży. „To zależy” – co w praktyce jest wiadomością dobrą i złą. Aby przybliżyć się do rozstrzygnięcia tej kwestii dla konkretnego podmiotu, trzeba najpierw ustalić:

• jaki status ma organizacja;
• co użytkownik może zrobić przez stronę lub aplikację;
• czy usługa jest oferowana konsumentom;
• czy organizacja wykonuje zadanie publiczne finansowane ze środków publicznych;
• czy jej działalność obejmują przepisy szczególne albo warunki umowy.

Ten artykuł pomaga przeprowadzić taką wstępną kwalifikację i wykonać szybki przegląd strony. Nie zastępuje szczegółowej analizy konkretnego podmiotu ani pełnego audytu dostępności.

Najkrótsza odpowiedź: sprawdź trzy porządki prawne

W Polsce obowiązki dotyczące dostępności cyfrowej stron i usług wynikają z kilku aktów. Dla większości organizacji najważniejsze są trzy.

Strony i aplikacje podmiotów publicznych

Ustawa o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych obejmuje m.in. jednostki sektora finansów publicznych, określone podmioty utworzone albo kontrolowane przez sektor publiczny, ich związki oraz niektóre organizacje pozarządowe.

W tym przypadku punktem wyjścia jest status podmiotu.

Wybrane usługi oferowane konsumentom

Polski Akt o Dostępności, obowiązujący od 28 czerwca 2025 roku, dotyczy określonych produktów i usług. W kontekście strony internetowej szczególne znaczenie ma handel elektroniczny, czyli usługa prowadząca do zawarcia umowy z konsumentem na odległość przez stronę lub aplikację.

W tym przypadku liczy się przede wszystkim rodzaj usługi i jej odbiorca, a nie samo posiadanie strony.

Zadania publiczne wykonywane przez podmioty niepubliczne

Firma, fundacja albo stowarzyszenie może wykonywać na podstawie umowy zadanie publiczne finansowane ze środków publicznych. Wówczas wymagania dostępności powinny być określone w umowie i obowiązują w jej zakresie.

Nie oznacza to automatycznie, że cała organizacja i każda część jej strony stają się podmiotem publicznym. Trzeba sprawdzić treść umowy, zakres zadania i sposób udostępniania usługi.

Które podmioty publiczne muszą zapewniać dostępność?

Ustawa o dostępności cyfrowej obejmuje podmioty publiczne wskazane w jej art. 2. Należą do nich przede wszystkim jednostki sektora finansów publicznych. W praktyce będą to m.in.:

• gminy, powiaty i miasta;
• urzędy oraz jednostki budżetowe;
• samorządowe zakłady budżetowe;
• samorządowe instytucje kultury;
• samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej;
• określone osoby prawne utworzone w celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, jeżeli sektor publiczny je finansuje, kontroluje albo powołuje większość ich organów;
• związki i stowarzyszenia utworzone przez podmioty wskazane w ustawie.

Gmina, powiat i miasto

Strony i aplikacje gmin, powiatów i miast podlegają ustawie. Obowiązek nie ogranicza się do strony urzędu rozumianej jako kilka najważniejszych podstron. Trzeba uwzględnić zarządzane serwisy, aplikacje, publikowane dokumenty oraz treści potrzebne mieszkańcom do załatwienia sprawy.

Ustawa przewiduje wyłączenia dla określonych rodzajów treści. Nie zmienia to jednak zasady, że serwis podmiotu publicznego powinien być tworzony i utrzymywany jako dostępny.

Dom kultury, biblioteka i centrum sportu

Sama nazwa placówki nie wystarcza do kwalifikacji. Dom kultury działający jako samorządowa instytucja kultury należy do sektora finansów publicznych, a więc co do zasady podlega ustawie o dostępności cyfrowej. Podobnie trzeba oceniać inne samorządowe instytucje kultury.

Centrum sportu może natomiast działać jako jednostka budżetowa, zakład budżetowy, spółka komunalna albo podmiot o jeszcze innej formie. Dwie placówki o podobnej nazwie mogą zatem podlegać odmiennym regułom. Przed wydaniem kategorycznej odpowiedzi trzeba sprawdzić statut, formę organizacyjną, finansowanie i kontrolę.

Publiczna przychodnia lub szpital

Samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej należą do sektora finansów publicznych. Ich strony i aplikacje podlegają więc obowiązkom właściwym dla podmiotów publicznych.

Nie można jednak przenieść tego wniosku automatycznie na każdy prywatny gabinet, przychodnię lub szpital. W przypadku podmiotu prywatnego trzeba zbadać jego formę, usługi dostępne przez stronę, umowy i ewentualne przepisy sektorowe.

Czy fundacje i stowarzyszenia muszą mieć dostępne strony?

Nie każda fundacja i nie każde stowarzyszenie podlegają ustawie o dostępności cyfrowej tylko dlatego, że są organizacjami pozarządowymi. Ustawa obejmuje jednak niektóre NGO prowadzące działalność w obszarach wskazanych w przepisach o działalności pożytku publicznego, w szczególności:

• ochrony i promocji zdrowia;
• działalności na rzecz osób z niepełnosprawnościami;
• działalności na rzecz osób w wieku emerytalnym.

NGO może też znaleźć się w zakresie ustawy ze względu na sposób utworzenia, finansowania lub kontroli. Osobnym przypadkiem jest realizacja zadania publicznego na podstawie umowy z podmiotem publicznym. Dlatego fundacja lub stowarzyszenie powinny sprawdzić cztery kwestie:

1. jakie zadania faktycznie realizują;
2. kto je utworzył i kontroluje;
3. w jaki sposób są finansowane;
4. czy umowy, dotacje albo programy określają wymagania dostępności.

Samo otrzymanie dotacji nie przesądza jeszcze, że cała strona NGO podlega wszystkim zasadom przewidzianym dla stron podmiotów publicznych. Może natomiast powstać obowiązek zapewnienia dostępności zadania, informacji lub usługi w zakresie wynikającym z umowy.

Kiedy obowiązki dotyczą prywatnej firmy

Polski Akt o Dostępności nie wprowadził ogólnego obowiązku dostosowania każdej strony firmowej. Ustawa obejmuje wskazane usługi oferowane albo świadczone konsumentom. Są to m.in.:

• usługi telekomunikacyjne;
• usługi dostępu do audiowizualnych usług medialnych;
• określone usługi związane z przewozem pasażerskim;
• bankowość detaliczna;
• książki elektroniczne;
• handel elektroniczny.

W praktyce wielu małych i średnich przedsiębiorców powinno najpierw sprawdzić, czy ich strona uczestniczy w świadczeniu usługi handlu elektronicznego.

Strona informacyjna

Jeżeli strona tylko przedstawia firmę, ofertę i dane kontaktowe, nie staje się automatycznie usługą handlu elektronicznego. Dotyczy to zarówno firmy produkcyjnej, kancelarii, gospodarstwa rolnego, jak i prywatnego gabinetu.

Brak takiego obowiązku na podstawie PAD nie oznacza jednak, że dostępność jest zbędna. Niedostępna strona może utrudniać kontakt, pozyskanie informacji lub skorzystanie z oferty. Mogą też mieć znaczenie inne przepisy, umowy i wymagania sektorowe.

Sklep internetowy i zawarcie umowy online

Jeżeli konsument może przez stronę lub aplikację wybrać usługę albo produkt i zawrzeć umowę na odległość, proces może stanowić usługę handlu elektronicznego. Wtedy dostępności nie należy ograniczać do strony głównej. Trzeba uwzględnić cały proces:

• wyszukanie i ocenę oferty;
• wybór wariantu;
• formularze;
• koszyk;
• logowanie lub założenie konta;
• akceptowanie wymaganych warunków;
• identyfikację i bezpieczeństwo;
• płatność;
• potwierdzenie zawarcia umowy;
• komunikaty o błędach.

To samo pytanie warto zadać, gdy strona umożliwia konsumentowi zakup konsultacji, rezerwację płatnej usługi, wykupienie dostępu albo zamówienie produktu bez bezpośredniego kontaktu z pracownikiem.

Strona wyłącznie B2B

Zakres PAD dotyczący omawianych usług odnosi się do usług oferowanych lub świadczonych konsumentom. Strona przeznaczona wyłącznie do relacji między przedsiębiorcami nie powinna być automatycznie kwalifikowana tak samo jak proces konsumencki.

Trzeba jednak oceniać rzeczywiste działanie serwisu. Sam dopisek „oferta dla firm” nie rozstrzyga sprawy, jeżeli z usługi mogą zawierać umowy także konsumenci.

Wyłączenie usług mikroprzedsiębiorców

PAD nie stosuje się do usług oferowanych lub świadczonych przez mikroprzedsiębiorców. Mikroprzedsiębiorca to — w uproszczeniu — przedsiębiorstwo, które zatrudnia mniej niż 10 osób i którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 2 milionów euro.

Nie należy jednak oceniać tego wyłącznie na podstawie liczby osób widocznych w biurze albo formy jednoosobowej działalności. Przy ustalaniu statusu mogą mieć znaczenie przedsiębiorstwa partnerskie i powiązane. Wyłączenie w PAD dotyczy usług mikroprzedsiębiorcy; nie powinno być przedstawiane jako ogólne zwolnienie z każdego wymagania dostępności dotyczącego firmy, produktów, umów albo zadań publicznych.

Jeżeli status przedsiębiorstwa jest bliski progom lub jego struktura właścicielska jest złożona, warto potwierdzić kwalifikację z prawnikiem albo doradcą.

Kto zwykle nie ma ustawowego obowiązku dotyczącego samej strony

W zakresie trzech omawianych ustaw obowiązek dotyczący samej strony zwykle nie powstaje tylko z tego powodu, że:

• prywatna firma ma prostą witrynę informacyjną;
• producent publikuje katalog skierowany wyłącznie do odbiorców biznesowych;
• prywatny gabinet albo gospodarstwo prezentują ofertę i dane kontaktowe;
• fundacja lub stowarzyszenie prowadzą stronę, ale nie spełniają kryteriów podmiotu publicznego, nie realizują objętych zadań i nie mają odpowiedniego zobowiązania umownego;
• mikroprzedsiębiorca świadczy usługę objętą PAD — ponieważ jego usługi zostały z tej ustawy wyłączone.

To nie jest lista podmiotów, które mogą ignorować dostępność. Jest to jedynie wstępna odpowiedź dotycząca obowiązku wynikającego z analizowanych ustaw.

Inny obowiązek może wynikać z przepisów sektorowych, zamówienia publicznego, umowy, warunków finansowania albo rzeczywistego sposobu świadczenia usługi. Nawet bez szczególnego obowiązku prawnego dostępność może być potrzebna klientom, pacjentom, pracownikom i partnerom organizacji.

Co podmiot publiczny powinien zapewnić na stronie?

Elementy strony i aplikacji podmiotu publicznego powinny być:

• postrzegalne — użytkownik może odebrać informację, również gdy nie widzi obrazu albo nie słyszy dźwięku;
• funkcjonalne — może obsłużyć stronę, jej nawigację i formularze;
• zrozumiałe — treść i działanie interfejsu nie wprowadzają go w błąd;
• kompatybilne — serwis współpracuje z technologiami asystującymi.

Szczegółowy zakres określa załącznik do ustawy. Oficjalne materiały administracji odnoszą go do wymagań normy EN 301 549 V3.2.1:2021. Dlatego bezpieczniej mówić o spełnianiu wymagań ustawy i właściwej normy niż skracać obowiązek do zdania „strona musi spełniać cały WCAG 2.2 AA”.

W praktyce trzeba zadbać m.in. o:

• logiczną strukturę nagłówków;
• tekstowe alternatywy dla obrazów;
• dostępne nazwy linków i przycisków;
• obsługę klawiaturą i widoczny fokus;
• czytelny kontrast i możliwość powiększenia treści;
• poprawne etykiety formularzy oraz zrozumiałe komunikaty błędów;
• napisy i inne wymagane alternatywy dla multimediów;
• dostępne dokumenty;
• poprawne działanie z czytnikiem ekranu i innymi technologiami asystującymi.

Podmiot publiczny publikuje również deklarację dostępności strony lub aplikacji. Powinien ją przeglądać do 31 marca każdego roku oraz po zmianach, które mogą wpływać na jej poprawność. Deklaracja opisuje stan serwisu, ale sama w sobie nie jest dowodem, że strona jest dostępna.

Użytkownik musi też mieć możliwość zgłoszenia problemu i złożenia żądania zapewnienia dostępności. W przewidzianych prawem sytuacjach podmiot zapewnia dostęp alternatywny.

Co powinna zapewnić firma objęta PAD

W przypadku usługi objętej PAD dostępna ma być nie tylko informacja marketingowa, lecz także korzystanie z usługi.

Informacje o usłudze i sposobie spełniania wymagań powinny być przekazane w sposób dostępny dla konsumenta. Strona lub aplikacja powinna być postrzegalna, funkcjonalna, zrozumiała i kompatybilna. W handlu elektronicznym wymagania obejmują także związane z usługą funkcje identyfikacji, bezpieczeństwa, płatności i podpisu elektronicznego, jeżeli są używane.

Informacja dla konsumenta wymagana przez PAD nie jest tym samym dokumentem co deklaracja dostępności publikowana przez podmiot publiczny. Nie warto kopiować wzoru deklaracji urzędu bez sprawdzenia, jaki obowiązek dotyczy konkretnej firmy.

Które treści mogą być wyłączone

Przepisy przewidują wyłączenia, ale nie tworzą prostego katalogu organizacji, które „nie muszą być dostępne”.

W przypadku podmiotów publicznych wyłączenia mogą dotyczyć m.in.:

• transmisji multimediów na żywo;
• określonych multimediów opublikowanych przed datą wskazaną w ustawie;
• części starych dokumentów, jeżeli nie są potrzebne do realizacji bieżących zadań;
• niektórych map, jeżeli istotna informacja jest dostępna w innej postaci;
• treści osób trzecich, których podmiot nie tworzył, nie finansował i nie może zmienić;
• określonych archiwów oraz niektórych zbiorów instytucji kultury.

Każde wyłączenie ma warunki. Nie powinno być używane jako domyślne uzasadnienie dla pozostawienia bariery.

Podmiot publiczny może także powołać się na nadmierne koszty zapewnienia dostępności określonego elementu. Wymaga to jednak oceny i udokumentowania. Nie można na tej podstawie uznać całej strony za wyłączoną.

W PAD również występują wyłączenia dotyczące określonych treści i sytuacji, w tym treści osób trzecich pozostających poza kontrolą usługodawcy. Osobnym wyłączeniem są usługi mikroprzedsiębiorców.

Jak szybko sprawdzić stronę?

Szybki test nie potwierdzi zgodności prawnej, ale może w kilkadziesiąt minut ujawnić bariery wymagające pilnej reakcji.

Nie badaj wyłącznie strony głównej. Wybierz małą, reprezentatywną próbkę:

• stronę główną;
• najważniejszą stronę usługi;
• kontakt;
• jeden artykuł lub aktualność;
• formularz, rejestrację albo proces zakupu;
• ważny dokument PDF;
• stronę z materiałem wideo, jeżeli taki materiał jest używany.

1. Przejdź główne zadanie samą klawiaturą

Odłóż mysz. Używaj klawiszy Tab, Shift + Tab, Enter, Spacja i strzałek.

Sprawdź:

• czy widać, który element jest aktualnie aktywny;
• czy kolejność przechodzenia jest logiczna;
• czy można otworzyć i zamknąć menu;
• czy da się obsłużyć formularz, okno dialogowe, koszyk i płatność;
• czy fokus nie zostaje uwięziony;
• czy każdy ważny przycisk można uruchomić.

2. Powiększ stronę do 200 procent

Treść nie powinna znikać ani nachodzić na siebie. Sprawdź, czy po powiększeniu nadal można odczytać informację i wykonać najważniejszą czynność.

3. Oceń strukturę i zrozumiałość

Sprawdź:

• czy każda strona ma opisowy tytuł;
• czy nagłówki porządkują treść;
• czy nazwy linków wyjaśniają, dokąd prowadzą;
• czy pola formularza mają widoczne, zrozumiałe etykiety;
• czy błąd wskazuje problem i sposób jego poprawienia;
• czy instrukcja nie opiera się wyłącznie na kolorze, położeniu lub kształcie.

4. Sprawdź obrazy, multimedia i dokumenty

Obraz przekazujący informację potrzebuje odpowiedniej alternatywy tekstowej. Film może wymagać napisów, a w określonych przypadkach również audiodeskrypcji lub innej alternatywy.

Ważny PDF powinien mieć prawidłową strukturę, kolejność odczytu, oznaczone nagłówki, opisy grafik i dostępne pola formularza. Skan papierowego dokumentu zapisany jako obraz zazwyczaj nie jest dostępny dla osoby korzystającej z czytnika ekranu.

5. Uruchom test automatyczny

Automat może wskazać część problemów, np. brakujące etykiety, błędy struktury albo niektóre problemy z kontrastem.

Nie potrafi jednak ocenić wszystkiego. Nie rozstrzygnie, czy opis obrazu ma sens, komunikat jest zrozumiały, kolejność odczytu odpowiada treści ani czy całą usługę można skutecznie obsłużyć.

Brak błędów w automacie nie jest certyfikatem zgodności.

Co zrobić po szybkim teście

Wyniki podziel na trzy grupy.

P0 — bariery blokujące ważne zadanie

Przykłady:

• nie da się wysłać formularza klawiaturą;
• koszyk lub płatność są niedostępne;
• menu nie działa bez myszy;
• kluczowy dokument jest skanem bez wersji tekstowej;
• użytkownik nie może rozpoznać albo poprawić błędu.

Takie problemy wymagają pilnej naprawy albo dostępnej drogi zastępczej.

P1 — problemy powtarzalne

To np. brak widocznego fokusu, nieprawidłowe nagłówki, pola bez etykiet, nieczytelne linki, niedostępny szablon dokumentu lub brak zasad dodawania napisów.

Warto poprawić komponent lub proces źródłowy, a nie każdą publikację osobno.

P2 — utrzymanie i rozwój

Do tej grupy należą szkolenia redakcyjne, listy kontrolne, wymagania dla wykonawców, testy regresji, przeglądy deklaracji oraz plan poprawy materiałów archiwalnych.

Nie należy odkładać tych działań bezterminowo. To one zapobiegają powrotowi tych samych błędów.

Kiedy potrzebny jest audyt ekspercki

Pełniejszy audyt jest zasadny, gdy:

• strona umożliwia załatwianie ważnych spraw, zakup, rejestrację albo płatność;
• serwis jest rozbudowany lub korzysta z wielu dokumentów i integracji;
• organizacja podlega obowiązkom ustawowym;
• przebudowa albo postępowanie zakupowe ma się dopiero rozpocząć;
• szybki test ujawnił bariery, ale ich skala jest niejasna;
• organizacja potrzebuje wiarygodnego planu napraw i późniejszej kontroli.

Audyt powinien wskazać badaną próbkę, zastosowaną metodę, konkretne bariery, ich wpływ na użytkownika oraz sposób weryfikacji po naprawie. Sama lista komunikatów wygenerowanych przez narzędzie automatyczne nie spełnia tego celu.

Checklista kwalifikacji organizacji

• ☐ Znamy formę prawną i organizacyjną właściciela strony.
• ☐ Wiemy, czy podmiot należy do sektora finansów publicznych.
• ☐ Sprawdziliśmy, czy NGO wykonuje zadania wskazane w ustawie.
• ☐ Znamy źródła finansowania, sposób kontroli i istotne umowy.
• ☐ Wiemy, czy przez stronę konsument może zawrzeć umowę.
• ☐ Ustaliliśmy, czy oferowana usługa znajduje się w zakresie PAD.
• ☐ Jeżeli powołujemy się na status mikroprzedsiębiorcy, został on prawidłowo obliczony.
• ☐ Sprawdziliśmy przepisy sektorowe i wymagania umowne.
• ☐ Wyznaczyliśmy osobę odpowiedzialną za dostępność.
• ☐ Szybki test objął ważne zadania, dokumenty i formularze.
• ☐ Wiemy, które problemy wymagają audytu lub konsultacji prawnej.

Dostępność nie kończy się na ustaleniu obowiązku

Kwalifikacja prawna odpowiada na pytanie, jakie obowiązki ma organizacja. Nie odpowiada jeszcze na pytanie, czy użytkownik może skutecznie skorzystać ze strony.

Podmiot, którego nie obejmuje konkretny obowiązek ustawowy, nadal może mieć klientów, pacjentów, mieszkańców, pracowników albo partnerów korzystających z klawiatury, czytnika ekranu, powiększenia lub napisów. Dostępność zmniejsza liczbę niepotrzebnych barier i ułatwia wykonanie zadania także osobom starszym, czasowo niesprawnym albo korzystającym z urządzenia w trudnych warunkach.

Rozsądna kolejność jest prosta:

1. ustal status organizacji i funkcję strony;
2. rozpoznaj właściwe wymagania;
3. sprawdź najważniejsze zadania użytkowników;
4. usuń bariery blokujące;
5. popraw powtarzalne komponenty i zasady publikacji;
6. wyznacz odpowiedzialność za późniejsze utrzymanie.

Jeżeli potrzebujesz ocenić stronę, zacznij od jej najważniejszych funkcji, a nie od obietnicy „pełnej zgodności” po jednym automatycznym skanie. Dobry przegląd powinien zakończyć się zrozumiałą listą decyzji: co naprawić teraz, co zaplanować i jak sprawdzić rezultat.

Źródła

• Ustawa o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych — tekst jednolity
• Ustawa o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze — Polski Akt o Dostępności
• Ustawa o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami — tekst jednolity
• Gov.pl — omówienie wymogów dostępności cyfrowej dla podmiotów publicznych
• Gov.pl — co musi być dostępne cyfrowo na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej
• Gov.pl — Polski Akt o Dostępności: usługi handlu elektronicznego
• Gov.pl — obowiązki informacyjne w PAD
• W3C WAI — wybór narzędzi do badania dostępności

Stan prawny i źródła zweryfikowano 3 sierpnia 2026 roku. Materiał ma charakter ogólny. Nie jest indywidualną poradą ani potwierdzeniem zgodności konkretnej strony.